Op.Dr.Kağan İPÇİ / Koru Ankara Hastanesi Başhekimi Yazısı

Empati? Eşduyum? Bir başkasının duygularını, içinde bulunduğu durum ya da davranışlarındaki motivasyonu anlamak ve içselleştirmek demektir. Kendi duygularını başka nesnelere yansıtmak anlamında da kullanılır.
  • Kişinin, olaylara karşısındakinin bakış açısıyla bakabilmesi,
  • Karşısındaki kişinin duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması,
  • Anladığını karşısındaki kişiye ifade etmesidir.
  Empati? Karşıdaki kişinin duygu ve düşüncelerini fark etmesi, onun yaşadıklarını anlaması ve tekrar ona iletmesidir . Hem başkalarının hem de kendi duygularımızı fark etmek için önemli bir beceridir (Dökmen, 1995).
  • “Ben onun yerinde olsaydım, ……….. duygular içinde olurdum”.
  • Empati, yukarıdaki cümleyi tamamlama niyeti ve becerisidir
  Hasta ne ister?
  • Farkına varılmak,
  • Dinlenmek,
  • Kabul edilmek .
  Empati Becerisi
  • Tıpkı diğer özellik ve beceriler gibi empati becerisi de her insanda farklı düzeyde bulunur.
  • Bazı insanlar bu beceriye daha ileri düzeyde sahipken, bazıları daha az düzeyde sahip olabilir.
  • Çaba ve eğitimle herkes iletişim için gerekli olan bu beceriyi arttırabilir (Pişkin, 1999).
  Empatinin Öğeleri
  • Kendini onun yerine koymak
  • Onun gibi hissedip tekrar kendimize dönmek
  • Oluşan empatik anlayışı karşı  tarafa  hissettirmek
  • Empati kuracak kişi kendisini karşısındakinin yerine koymalı, olaylara onun bakış açısı ile bakmalıdır.
  • Bunu gerçekleştirmek için de o kişinin rolüne girmeliyiz, olaylara onun gözlüklerinin gerisinden bakmalıyız.
  • Karşımızdaki kişinin rolüne girerek empati kurduğumuzda, o kişinin rolünde kısa bir süre kalmalı, daha sonra bu rolden çıkarak kendi yerimize geçebilmeliyiz.
Aksi halde empati kurmuş sayılmayız. Karşımızdaki ile özdeşim kurmak veya ona sempati duymak, empatiden farklı şeylerdir.  
  1. Empati tanımındaki son öğe ise, empati kuran kişinin zihninde oluşan empatik anlayışın karşıdaki kişiye iletilmesidir.
  • Karşımızdaki kişinin duygularını ve davranışlarını tam olarak anlasak bile, anladığımızı ona ifade edemezsek empati kurma sürecini tamamlamış sayılmayız.
  • Karşımızdaki insanlara empatik tepki vermek yüzümüzü ve bedenimizi kullanarak onu anladığımızı ifade etmektir.
  • İnsanlar genelde söylenenlere o kadar odaklanırlar ki, çoğu zaman sözcüklerin arkasında yatan duygular ikinci plana itilir, hatta bazen tamamen gözden kaçırılır.
  • Böylece iletişim, gerçek duygusal iletişim anlaşılmadığından başarısız bir biçimde devam eder (Pişkin, 1999).
  Anlamak?
  • Empatik tepkide "söylediklerinin sadece görünen yönünü değil, senin için önemi olan derindeki nedeni de anladım" mesajı verilir.
  • Empati karşıdaki kişiyi yoğun ve etkili bir şekilde dinlemeyi, duygu ve düşüncelere özel dikkat sarf etmeyi gerekli kılar.
  • Karşıdaki kişinin verdiği bilgiyi anlama, akılda tutma ve daha önce verilen bilgiler arasında ilişki kurabilme yeteneğini kapsar (Eisenberg ve Delaney, 1993).
  Saygı Duymak?
  • Karşımızdakini anladığımızı göstermek her zaman onunla aynı düşünmek veya duymak anlamına gelmez.
  • Empati, karşımızdaki kişiyi anlama ve anladığımız şeye saygı duyma sürecidir (Kasatura, 2003).
Hasta Farkına Varıldığını Hissetmeli
  • Yeni hastaları muayeneye geçmeden önce görün,
  • Hastayı kabullenin,
  • Yüz ve vücut ifadelerini,
  • Giyiniş ve fiziksel görünümünü,
  • Belirgin fiziksel özelliklerini,
  • Hasta ile aranızdaki fiziksel engel olmasın,
  • Aynı anda dinleyip yazmayın,
  • Başlar aynı hizada olsun.
  Hasta Dinlenildiğini Hissetmeli
  • Öyküyü dinleyin,
  • Hastanın duygularını,
  • Değer yargılarını,
  • Düşünce yapısını anlamaya çalışın,
  • Anladığınızı belli edin,
  • Kelimelerle,
  • Vücut dilinizle,
  • Hastanın sizin anladıklarınızı düzeltmesine izin verin.
  Hasta Kabul Edildiğini Hissetmeli
  • Kişiyi değil davranışı değerlendirin
  • Hastanın içinde bulunduğu durumun hastalığı için normal olduğunu belirtin
  • Uygun bir şekilde açıklama yapın
  Başarılı Bir Empati Sonucu
  • Hekim hasta bağı artar ve karşılıklı tatmin oluşur
  • Hekimin ve hastanın beklentileri karşılanır
  • Hastanın endişesi azalır
  Ne yapmalıyız?
  • Mesleğimizi sevmek
  • İnsanı sevmek  ve  saygı  duymak
  • Yeterli mesleki  bilgiye sahip olmak
  • Hasta psikolojisini tanımak
  • Zaman ayırmak
  • Deneyim
  • Özveri